Lexipeek- Ana sayfa
- Aralıklı tekrar ve Leitner yöntemi
Rehber
Aralıklı tekrar nedir? Leitner yöntemiyle kelime ezberi.
Aralıklı tekrar, kelimeyi unutmak üzereyken yeniden sormaktır. Leitner yöntemi bunu beş kutuyla yapar: bildiğin kart ileri gider, bilemediğin kart başa döner. Bu sayfada yöntemi, kâğıtla nasıl uygulanacağını ve Lexipeek'in kutularını anlatıyoruz.
Beş kutu, bir kart
Biliyorum: bir kutu ileri, aralık uzar. Tekrar: birinci kutuya, yarın yeniden.
Canlandırma: kart Biliyorum dedikçe 1'den 4. kutuya ilerler, Tekrar deyince birinci kutuya döner.
Tanım
Aralıklı tekrar nedir?
Aynı kelimeyi bir akşamda yirmi kez okumak yerine tekrarları günlere yaymak: bugün, yarın, üç gün sonra, bir hafta sonra. Her başarılı hatırlamadan sonra aralık uzar.
Yığarak çalışmak sınav sabahı işe yarar gibi görünür; bir hafta sonra çoğu gitmiştir. Aralıklı çalışma aynı süreyi daha kalıcı harcar, çünkü her tekrar unutmanın başladığı anda gelir ve hatırlama çabası izi güçlendirir.
Ne kadar aralık? Cepeda ve arkadaşlarının 1.350'den fazla katılımcıyla yaptığı çalışmada en iyi aralık, bilgiyi hatırlamak istediğin sürenin yaklaşık %10–20'si çıktı: bir hafta sonrası için 1–2 gün, aylar sonrası için haftalar. Nakata'nın 2015'te 128 öğrenciyle yaptığı kelime deneyinde ise asıl büyük fark aralığın var olmasından geldi; artan aralık eşit aralığa göre küçük ama anlamlı bir üstünlük sağladı.
Bir ayrıntı daha: kelimeleri küçük konulara bölüp ayrı ayrı çalışmak yerine tek büyük bir destede karışık çalışmak daha iyi sonuç verdi; katılımcılar yığmanın daha iyi olduğunu sansa bile (Kornell 2009).
Kaynaklar: Cepeda ve ark. 2008; Nakata 2015, SSLA; Kornell 2009.
Yöntem
Leitner yöntemi nedir?
Alman bilim yazarı Sebastian Leitner'in 1970'lerde yaygınlaştırdığı kutu sistemi, aralıklı tekrarı hesap makinesi olmadan uygulamanın yolu: kutunun numarası, kelimenin ne kadar seyrek geleceğini söyler.
Bilinen kart ileri
Kartın önünde kelime, arkasında anlam. Önce hatırlamaya çalış, sonra çevir. Doğru hatırladıysan kart bir sonraki kutuya geçer ve daha seyrek gelir.
Bilinmeyen kart başa
Hatırlayamadıysan kart hangi kutuda olursa olsun birinci kutuya döner. Kıyak yok: dördüncü kutudaki kelimeyi unuttuysan yarın yine karşındadır.
Kutu numarası = aralık
Birinci kutu her gün, ikincisi üç günde bir, üçüncüsü haftada bir, dördüncüsü iki haftada bir, beşincisi ayda bir açılır. Zor kelime sık, kolay kelime seyrek.
Kâğıtla
Leitner kutusu nasıl yapılır?
Beş zarf, bir deste kart ve bir takvim yeter. Adımlar:
-
Kartları hazırla
Ön yüze yalnız İngilizce kelime. Arka yüze Türkçe anlam ve kısa bir örnek cümle. Kartı kopyalayarak değil, anlamı bildiğinden emin olarak yaz.
-
Beş kutuyu etiketle
1: her gün. 2: 3 günde bir. 3: haftada bir. 4: iki haftada bir. 5: ayda bir. Her kutunun üstüne bir sonraki açılış gününü yaz.
-
Günün kutularını aç
Birinci kutu her gün açılır; diğerleri takvime göre. Her kartta önce hatırla, sonra çevir. Bilinen ileri, bilinmeyen birinci kutuya.
-
Yeni kart ekle
Her gün 5–10 yeni kart birinci kutuya. Fazlası birkaç hafta sonra tekrar yükünü taşınmaz yapar; hesabı burada.
-
Takvimi tut
Zor olan bu. Hangi kutunun hangi gün açılacağını unutursan sistem bozulur. Bir gün kaçırırsan ertesi gün önce geciken kutuyu aç.
Karşılaştırma
Kâğıtla uygulamanın farkı
Kâğıt kartlar işe yarıyor. 32 çalışmayı derleyen bir araştırmada hem kâğıt hem dijital kartlar öğrenmeyi artırdı; kâğıt çalışmalarında büyük etki oranı dijitalden bile yüksekti. Aynı derlemede hazır, denetlenmiş kartlar kendi yapılan kartlardan daha sık büyük etki verdi; çalışma süresiyle sonuç arasındaki ilişki zayıftı. Yani "kaç dakika" değil "kaç kart, hangi aralıkla" sorusu belirleyici.
Uygulamanın kazandırdığı şey öğrenme sihri değil, takvim ve kapı: hangi kelimenin hangi gün geleceğini o hesaplar, nesnel soruyla "biliyorum" hissini sınar ve kelimeyi telefonu her açtığında önüne koyar.
Kaynak: Lei & Reynolds 2022, Frontiers in Psychology (32 çalışma).
| İş | Kâğıt | Lexipeek |
|---|---|---|
| Takvim | Sen tutarsın | Uygulama hesaplar; günü gelen kart kuyruğa düşer |
| Kart hazırlama | Her kelime için yazarsın | 8.735 kelime hazır: anlam, örnek cümle, okunuş, ses |
| "Biliyorum" kontrolü | Kendi vicdanın | Dört şık, harf dizme, cümle boşluğu |
| Nerede | Masada | Kilit ekranı ve Ana Ekran widget'ları |
| Kaçırılan gün | Takvimi düzeltirsin | Geciken kartlar ertesi gün önce gelir |
| Ücret | Kart ve zarf | Tekrar, widget'lar, A1–A2 desteleri ücretsiz |
Lexipeek'te
Beş kutu ve alıştırma merdiveni
Lexipeek Leitner'in kutularını aynen kullanır ve her kutuya bir soru türü bağlar. Kelime yükseldikçe soru zorlaşır; kelime oturmadan üretim istenmez.
| Kutu | Aralık | Ne sorulur |
|---|---|---|
| 1 | 1 gün | Kart: önce hatırla, sonra aç |
| 2 | 3 gün | Dört şık: İngilizceden Türkçeye |
| 3 | 7 gün | Dört şık: Türkçeden İngilizceye |
| 4 | 14 gün | Harf dizme: kelimeyi kendin kur |
| 5 | 30 gün | Cümlede boşluk doldurma; "Öğrendim" |
- Biliyorum ya da doğru cevap: bir kutu ileri, yeni aralık kadar sonra.
- Tekrar ya da yanlış cevap: birinci kutu, aynı gün kuyruğun sonunda yeniden.
- Emin değilim: kutu değişmez, kelime yarın gelir.
- Yeni gördüğün kelimeye Biliyorum desen bile önce birinci kutuya girer ve yarın yeniden sorulur; ilk bakışta tanımak öğrenmek sayılmaz.
- Son cevabını birkaç saniye içinde geri alabilirsin.
Beşinci kutudaki kelime desteden çıkmaz; 30 günde bir gelmeye devam eder. Unutulursa baştan başlar. Hangi tekniğin neden işe yaradığını kelime ezberi rehberinde anlattık.
Gerçek ekran görüntüleri (iOS 26 simülatörü).
Sık sorulanlar
Aralıklı tekrar hakkında
Aralıklı tekrar nedir?
Aynı bilgiyi bir oturumda defalarca çalışmak yerine tekrarları zamana yaymak: bugün, yarın, üç gün sonra, bir hafta sonra. Her başarılı hatırlamadan sonra aralık uzar. Deneylerde aralıklı çalışma, aynı sürede yığarak çalışmaktan daha kalıcı sonuç verir; en iyi aralık, bilgiyi hatırlamak istediğin sürenin yaklaşık yüzde 10–20'sidir (Cepeda ve ark. 2008).
Leitner yöntemi nasıl yapılır?
Kartları beş kutuya ayırırsın. Yeni kart birinci kutuya girer. Bildiğin kart bir kutu ileri gider, bilemediğin kart hangi kutuda olursa olsun birinci kutuya döner. Birinci kutuyu her gün, ikinciyi üç günde bir, üçüncüyü haftada bir, dördüncüyü iki haftada bir, beşinciyi ayda bir çalışırsın. Böylece iyi bildiğin kelimeler seyrek, zorlandıkların sık gelir.
Tekrarı bir gün kaçırırsam ne olur?
Hiçbir şey kaybolmaz. Günü gelen kartlar sırada bekler; ertesi gün önce gecikmiş kartlar, sonra o günün kartları gelir. Lexipeek'te seri haftada bir boş günü kendiliğinden affeder; af için ödeme ya da reklam yoktur.
Aralıklı tekrarı kâğıtla mı, uygulamayla mı yapmalıyım?
İkisi de işe yarar; 32 çalışmayı derleyen bir araştırmada kâğıt kartlar da dijital kartlar da öğrenmeyi artırdı (Lei ve Reynolds 2022). Kâğıdın maliyeti kart hazırlamak ve takvimi tutmaktır. Uygulama takvimi hesaplar, kelimeyi kilit ekranına getirir ve nesnel soru sorar. Lexipeek'te aralıklı tekrar ve bütün widget'lar ücretsizdir.
Devamı
İlgili rehberler
Kutuları sen taşıma, takvimi sen tutma
Lexipeek beş kutuyu, 1-3-7-14-30 günlük takvimi ve her kutunun sorusunu hazır getirir; unutmak üzere olduğun kelimeyi kilit ekranına koyar. Aralıklı tekrar, A1 ve A2 desteleri ve bütün widget'lar ücretsiz.
App Store'da yakında
- Hesap yok
- Reklam yok
- Haftalık plan yok